Biblia Horroru

Całkiem inne opętanie

When evil lurks aka Cuando acecha la maldad (2023)

Argentyna. W lesie, w pobliżu małej osady bracia Yazurlo, Pedro i Jaime znajdują szczątki mężczyzny. Znalezione przy zwłokach przedmioty, w tym kartka z adresem doprowadzają ich do konkluzji, że martwym człowiekiem jest nie kto inny jak ‘dyżurny’ usuwać opętanych, który właśnie zmierzał do pracy. Nie inaczej, pod wskazanym adresem, w drewnianej chacie zastają ofiarę demonicznej siły. Opętany mężczyzna jest w koszmarnym stanie, gnije za życia i jak nic za chwilę zarazi cała okolicę. Mieszkający w pobliżu zamożny posiadacz ziemski, Ruiz wraz z braćmi Yazurlo decyduje się na pozbycie się z wioski opętanego, w sposób zupełnie niezgodny z ‘rytuałem’ i pragmatyką działania w takich przypadkach. Zamiast zapobiec szerzeniu się demonicznej zgnilizny doprowadzają do czegoś zgoła odmiennego. Zagrożeni się wszyscy, nawet żyjący w pobliskim miasteczku bliscy Pedra.

Hiszpańskojęzyczny “When evil lurks” dzieło pochodzącego z Argentyny Demiána Rugna’a już zdążył skutecznie zamieszać na międzynarodowym rynku filmowym. Mówi się nawet o tym jakoby miał on szansę na tytuł najlepszego horroru tego roku, w czym zdają się być zgodni zarówno krytycy jak i zwykli widzowie. I faktem jest, że mamy tu do czynienia z prawdziwie ożywczym powiewem zgniłej świeżości.

Wejście w fabułę “When evil lurks” przypomina strzał z shot gun’a, a dalej jest… tylko więcej strzałów. I o ile nowa fala horroru przyzwyczaiła nas bardziej do slowburnowych narracji, to tu mamy do czynienia zgoła odwrotnym przypadkiem. Nie mniej jednak sama zakwalifikowałabym tę produkcję właśnie do filmów nowej fali, zdecydowanie nie do mainstreamu. Jeśli chodzi o skojarzenia to moją pierwszą myślę było “Martwe zło” Sama Raimiego, to stare rzecz jasna, doskonałe w swej niedoskonałości.

Jak wiecie nie przepadam za jednym słusznym modelem horroru demonicznego, czyli tego kurczowo uczepionego prawideł religii chrześcijańskiej. Formułą zmęczona i wypaloną do zgliszczy, od x lat nie wnosząca nic nowego poza coraz to bardziej wyszukanymi imionami demonicznych figur. I o ile klasykę szanuję, to kolejne mainstreamowe próby wzbudzenia mojego zainteresowania tymi odbitymi na ksero fabułami raz za razem kończy fiaskiem, a w najlepszym przypadku bardzo umiarkowaną akceptacją.

I wtedy, wchodzi on, Damian Ruugna, cały na zgniło prezentujący motyw opętana w sposób właściwy estetyce body horroru, mający za nic katolickie biadolenie, próby ognia i wody święconej i wymachy krucyfiksem. To co się tu odwala przyprawia o zawrót głowy, tego nie ogarnie żaden egzorcysta. Fala zbrodni, fala smrodu, opętane kozy, psy i latające siekiery. Naturalizm w czystej postaci i ciężkie działa makabreski. Nie jest jednak przesadnie brutalny, to nie film z rodzaju serii “Hostel” gdzie przemoc jest wyeksponowana i odgrywa główną rolę. Tu bardziej chodzi o metodyczne szaleństwo. Nie da się przewidzieć kolejnego ruchu filmowców, a każda kolejna scena jest dziwniejsza od poprzedniej. Dokąd to zmierza, pojęcia nie miałam, ale bawiłam się przednio. Film sztos.

Moja ocena:

Straszność: 3

Fabuła:8

Klimat:9

Napięcie:8

Zabawa:9

Zaskoczenie:8

Walory techniczne:8

Aktorstwo: 6

Oryginalność:8

To coś:8

75/100

W skali brutalności: 2/10

Między Bożą Wolą a Sumieniem

Bezwładność – Jacek Łukawski

Na głębokiej prowincji w okolicach Kalisza, gdzieś między Bożą Wolą a Sumieniem, Marcin Bieńczuk próbuje stworzyć dom dla siebie i swojej żony, Renaty. Małżonkowie decydują się na wymontowanie odziedziczonego przez Renatę domu rodzinnego co jest zadaniem karkołomnym i kosztownym. Jednak zdecydowanie trudniej jest im odbudować to co było pomiędzy nimi. W miejscu gdzie wychowała się żona Marcina czeka na nią wiele niełatwych wspomnień, a jak się zdaje cała okolica przesiąknięta jest międzypokoleniową traumą, nasiąknięta dawnymi urazami i tragediami o których nie da się zapomnieć. Gdy do Marcina i Renaty dociera informacja o śmierci ich wspólnej koleżanki, Julii w ich relację wkrada się jeszcze większa nieufność.

“Bezwładność” jest bodajże trzecią powieścią w dorobku Jacka Łukawskiego. “Bezwładność’ w pierwotnym założeniu miała być marriage thrillerem skupionym na obrazie rozpadu małżeństwa skoncentrowanym na psychologii postaci, jednak historyczne zainteresowania autora kazały mu poświęcić uwagę zagadnieniom związanym z czarnymi kartami historii regionu, gdzie osadził akcję powieści. Tak więc poza wizją pogrążonych w cichym konflikcie małżonków ich kłamstw i sprzecznych dążeń mamy jeszcze bardzo ciekawe tło, można powiedzieć bohatera zbiorowego czyli społeczność małej miejscowości wraz z jej brudnymi tajemnicami. Wątkiem poniekąd scalającym te dwa ważne dla fabuły elementy jest wątek kryminalny związany ze śmiercią Julii, którą znał zarówno Marcin jak i Renata i… inni mieszkańcy. Bardzo ciekawie maluje się tu postać Partyzanta, czyli skłóconego z większością wsi starca niemogącego pogodzić się z śmiercią córki. Jego wspomnienia z czasów wojny są chyba najmocniejszą częścią składową świata przedstawionego w powieści – wbijają w ziemię głęboko.

Mamy więc dużo grzybów w barszczu, dużo motywów w stosunkowo niewielkiej objętościowo powieści, każdy jest ciekawy i angażujący, ale odniosłam wrażenie, że żadnemu z nich nie poświęcono wystarczająco dużo czasu by zdołały wybrzmieć i nabrać mocy. To jedyny zarzut jaki mogę postawić “Bezwładności”.

Moja ocena: 7/10

Współpraca Wydawnictwo SQN

Udawaj trupa

Play dead (2022)

Chloe, młoda studentka marząca o pracy patologa, po samobójczej śmierci cierpiącego na CHAD ojca pozostaje bez środków do życia i z długami. Ona i jej młodszy brat T.J stoją przed zagrożeniem utraty rodzinnego domu. Właśnie wtedy nastoletni chłopak wpada na pomysł wzięcia udziału w napadzie w czym pomaga mu ex chłopak Chloe. To właśnie Ross staje się ofiarą tego pomysłu, zaś T.J. udaje się uciec. W domu, rozmawiając z siostrą uświadamia sobie, że przy Rossie pozostał dowód jego udziału w sprawie – smartfon. Aby jej brat nie trafił do więzienia na długie lata Chloe decyduje się na odważny ruch – zamierza dostać się do kostnicy i odzyskać telefon.

“Play dead” to produkcja utrzymana w klimacie stalk ‘n slash’owych produkcji o nierównym pojedynku drobnej dziewczyny i rosłego psychola. Skąd psychol w kostnicy, zaraz Wam powiem, bo i tak wszystkie opisy tegoż filmu hojnie zdradzają co będzie gwoździem programu w “Play dead”. Natomiast powiem Wam, że dopóki okoliczności działalności antybohatera nie zostają nam objawione w toku rozwoju fabuły film wydaje się całkiem fajny.

Nasza otoczona przez umarlaki bohaterka, zmuszona jest do udawania martwej by jej plan miał szansę na powodzenie. To daje pretekst do serwowania pełnych napięcia scen, w których Chloe nie może zdradzić oznak życia, jednocześnie musi skutecznie zapobiec uwięzieniu w kostnicy. No, ja bym mrugnęłam – na bank. Dziewczyna ma nerwy ze stali, mimo że jej pierwsza reakcja na wnętrze kostnicy budzi lekką konsternację – studentka drugiego roku medycyny chyba już miała okazję widzieć nieboszczyka;)

Tak czy inaczej kiedy jeszcze głównym obiektem naszego zainteresowania jest pierwotna misja odzyskania obciążającego dowodu wszystko gra i buczy. I właśnie wtedy twórca dochodzi do wniosku, że to za mało. Wszak fakt, że przyłapanie na gorącym uczynku groziłoby tylko więzieniem podsunął potrzebę wprowadzenie na arenę wątku bezwzględnego łowcy skór w osobie koronera, który w owej kostnicy pracuje i kręci biznesy. I tu się robi kupa. Sama się robi, już scenariusz nie musi dodawać nic od siebie, kupa zrobiona i wonieje po zimnych wnętrzach prosektorium. Mało tego, w tej kupie szybko uwala się nasza szlachetna Chloe, która jak się okazuje smykałkę do nielegalnych biznesów też ma. To, że ktoś robi źle i trzeba go za to zabić nie znaczy, że z drugim złym nie można wejść w koalicję. Zupełnie jak w polskim parlamencie. Aj, namieszali tam co nie miara, a zapał twórców do wprowadzania na arenę nowych nowych zagrożeń okazał się odwrotnie proporcjonalny do mojego zainteresowania nimi. Dla mnie uśmierciło to relatywny sukces pierwszej połowy filmu i zamiast udanego thrillera, mamy nieudany średnio udany horror. Polecać nie polecam, ale odradzać też nie będę, bo bardziej mi tu idzie o zaprzepaszczony potencjał niż o ogólne rozczarowanie.

Moja ocena:

Straszność: 1

Fabuła:6

Klimat:6

Napięcie:6

Zaskoczenie:6

Zabawa: 6

Walory techniczne:7

Aktorstwo: 7

Oryginalność: 5

To coś:6

56/100

W skali brutalności: 2/10

Kto kusi diabła

Pokusa Diabła – Adrian Bednarek

Kuba Sobański seryjny morderca z Krakowa stara się by jego obecne życie jak najbardziej przypominało lata świetności jego panowania w Raju. Zarządzanie biurowcem przynosi mu dobre zyski, a i bliskość substytutu dawnej królowej piękności Julii Merk, w osobie Dony skutecznie koi większość niespokojnych myśli. Jednak najciemniejsza strona Kuby wciąć o sobie przypomina: tęsknota za Bestyjeczką – idealnym partnerem w zbrodni – czy własne instynkty, wciąż każące łowić w tłumie czarnowłose piękności – przysparzają mi sporo bezsennych nocy. Na domiar złego w Raju pojawia się nowy gracz o piekielny tron. Zamaskowany sprawca, znany w mediach jako Mim zdaje się odtwarzać stare zbrodnie Rzeźnika Niewiniątek sprawiając, że nieodpowiednie osoby magą zacząć łączyć niewygodne dla Kuby fakty.

Diabeł z Krakowa już po raz siódmy pokazuje, że jego rogata dusza nie uległa przytępieniu;) Wciąż stanowi niebezpieczeństwo dla tych, którzy chcą mu zaszkodzić. Za wyjątkiem potencjalnego naśladowcy musi borykać się jeszcze z bardzo niewdzięczną lokatorką swojego biurowca, Anastazją. Jako, że autor lubi posiłkować się motywem sobowtóra (właściwie cała seria zbudowana jest na tej koncepcji) to i pojawienie się Nastki musi nieść za sobą bardzo konkretne skojarzenie. Tym razem to nie Klara, a Sonia odżywa przed jego oczami, co nie tylko usypia jego czujność w ocenie jej zamiarów, ale i sprowadza całą masę niewesołych myśli. Nie zapominajmy o Donie, substytucie Julii Merk, dla odmiany zwanej Blond Pięknością – Adrian zdecydowanie nie pozwoli nam o niej zapomnieć poświęcając jej wyjątkowo dużo uwagi – to właśnie do niej będzie należeć ostatnie słowo w chyboczącej się z lekka konstrukcji idealnego życia Kuby Sobańskiego.

Od dłuższego czasu nie możemy już cieszyć się obserwacją morderczej krucjaty na piękne brunetki będące sobowtórami siostry Sobańskiego, ale spokojnie – dla odrobiny krwi znajdzie się miejsce. Co jest sporym novum uświadczymy tu sceny morderstwa powodowanego zgoła innymi emocjami niż zwykle prowadziły Kubę. No i Mim. Mim pozytywne zaskakuje wprowadzając na arenę nowego seryjniaka. Ci, którzy lubią wątki sądowo-procesowe w serii powinni docenić nowe pomysłu autora w tej materii. A epilog, cóż, idzie nowe. Nowe, a jednak stare i dobrze znane, ale czy aby na pewno?

*Książka objęta patronatem Biblii Horroru

Współpraca reklamowa Wydawnictwo Zaczytani

Memento mori

Sanato – Marcin Szczygielski

Jest rok 1931 kiedy do Zakopiańskiego sanatorium przyjeżdża dwudziestojednoletnia Nina Ostromęcka wraz ze swoim niedawno poślubionym mężem, Adamem. Obydwoje chorują na gruźlicę, wówczas chorobę w większości przypadków nieuleczalną. Nina nie może pogodzić się z widmem zbliżającej się śmierci, ale przecież damie nie wypada buntować się przeciw wyrokom losu. Adam, cichy mężczyzna, obwinia się o chorobę żony, gdyż sam ją nią zaraził. Kolejne tygodnie w luksusowym przybytku upływają im na, jak mówi Nina, leżeniu, jedzeniu i umieraniu. Wśród kuracjuszy tworzy się niewielka elitarna grupa przepędzająca czas na długich dysputach dalekich od salonowych konwenansów. Wtedy ich monotonną wegetację przerywa przybycie do Sanato młodego niemieckiego lekarza. Przywozi on ze sobą dobrą nowinę i nadzieję. Doktor twierdzi, że jego autorska metoda leczenia polegająca na podawaniu chorym niewielkiej ilości płynnego złota jest w stanie wyleczyć gruźlice. Dowodem skuteczności metody wydaje się być doskonała kondycja jego chorującej na gruźlicę małżonki, Ireny, zwanej Irą. Stan wyselekcjonowanych do odbycia nowej kuracji pacjentów faktycznie zadaje się poprawiać, ale leczenie przynosi także konsekwencje w postaci metafizycznych przeżyć, udostępniającym kuracjuszom wejrzenie w świat paranormalny.

Wydana po raz pierwszy w 2014 roku powieść grozy Marcina Szczygielskiego długo była obiektem mojego zainteresowania, jednak nasze drogi jakoś nie mogły się skrzyżować. Przypomniałam sobie o niej dopiero przy okazji wznowienia. Nie, nie sięgnęłam po nowe wydanie, jakoś nie spodobała mi się ta nowa oprawa, faktem jest jednak, że jego pojawienie się zainspirowało mnie do poszukiwania tego tytułu i to w wersji z 2014 roku.

Marcin Szczygielski, znany jako redaktor i autor książek nie związanych z grozą przywołuje w swojej powieści dość kontrowersyjną historię złotej gorączki, która miała dopaść kuracjuszy pewnego sanatorium. Autor dokopał się do notatek Niny Ostromęckiej, jednej z nielicznych osób, które wyszły z sanatorium żywe i z jej zapisków, które określał bardziej jako strumień świadomości aniżeli pamiętnik i wykreował historię inspirowaną tym wydarzeniem. Powieść zawiera z resztą krótkie noty biograficzne dotyczące jej bohaterów, gdzie możemy dowiedzieć się więcej na ich temat.

Nie będę Was dłużej trzymać w niepewności, powieść absolutnie mnie oczarowała. Nie spodziewałam się tego i już nie chodzi nawet o raczej umiarkowane opinie innych czytelników. Nie wiem co powodowała mój sceptycyzm, do prawdy nie mam na to uzasadnienia, ale może tym lepiej, bo zaskoczyłam się pozytywnie.

Powieść doskonale oddaje klimat międzywojnia, gdzie zblazowane elity podległe sztucznym konwenansom łakną choćby iskierki przygody, która mogłaby ich wyzwolić z okowów nudy. Nawet jeśli tą przygodą ma być szaleństwo, lub śmierć. Jedna z osób z którymi Szczygielski miał okazję rozmawiać przygotowując swoją historię powiedziała mu, że czas spędzony w sanatorium był najciekawszym w jej życiu. Wizja rychłej śmierci pozwoliła na zrzucenie z siebie salonowych etykiet i autor bardzo dobrze wykorzystuje ten wątek bawiąc czytelnika opowieścią o damach, które z nagła odrzucają puderniczki i zaczynają się bezwstydnie rumienić.

Nastrój memento mori unosi się nad całą opowieścią. Jest stosownie ponuro, a gdy za sprawą niejasnych dla bohaterki i narratorki przyczyn granica tego co rzeczywiste i duchowe zaczyna się zacierać jest jeszcze mroczniej. Pierwsza partia fabuły toczy się raczej sennie, to zawiązanie właściwej akcji, budowanie klimatu i wylewanie fundamentu pod prawdziwą katedrę grozy, która zostaje wzniesiona w punkcie kulminacyjnym. Nawet jeśli ktoś byłby gotowy uznać ten wstęp za przydługi, czy niepotrzebny to warto wiedzieć, że praktycznie każde najbardziej niepozorne wydarzenie, czy wygłoszona przemowa – w tych jest dużo, szczególnie w odniesieniu do darwinizmu i eugeniki – nie pojawia się tu bez przyczyny i znajdzie swoje uzasadnienie w punkcie kulminacyjnym. To wtedy z grupy wybrańców ‘wyleje się ‘ wszystko, zatarte wspomnienia, przeczucia i lęki. Sprawa porcelanowego chińczyka jest tu prawdziwym kopem w szczękę.

Naszą narratorką jest kobieta, salonowa lalka jakich wiele dorastało w mieszczańskich domach klasy wyższej. Jej portret jest wjątkowo udany, naturalistyczny i niepozbawiony głębi, jaką daje stosunek światła i cienia rzucony na jej oblicze. Szczygielski potrafi pisać i co mnie zaskoczyło, wyjątkowo czuje grozę, i pozwala ją poczuć nam. Zachwyt.

Moja ocena: 10/10

Zagłada firmy Usherów

The Fall of the House of Usher/ Zagłada domu Usherów (2023) – Serial

Roderick Usher potentat farmaceutyczny postanawia wyznać swoje winy przed prokuratorem Augustem Dupinem. W tym celu zaprasza go do swojego zrujnowanego domostwa, rodowej posiadłości Usherów i wyznaje, że oto przyznaje się do wszystkiego. Dupin, który liczył na postawienie Rodericka w stan oskarżenia za przestępstwa związane z działalnością firmy farmaceutycznej, zdecydowanie nie spodziewał się wyznania o iście faustowskim parcie, który to wg. słów seniora rodu doprowadził wszystkich Usherów do śmierci.

Kolejna wariacja na temat klasyki horroru gotyckiego w wykonaniu Mike Flanagana. Tym razem nie “Nawiedzony” od Shirley Jackson i nie “W kleszczach lęku” Henrego Jamesa, a krótka forma opowiadań Edgara Allana Poego stanowi źródło inspiracji i wszelkich serialowych nawiązań. Powiedzieć, że serial stanowi ekranizację, czy adaptację, któregokolwiek z nich to zdecydowanie za dużo, więc nie sugerujcie się zbytnio tytułem jeśli planujecie dopiero przystąpić do seansu. Spośród trzech tytułów (Nawiedzony dwóch w Blay, “Dom na nawiedzonym wzgórzu” i “Zagłada domu Usherów”) ten ostatni najmniej trzyma się literackiej treści. Każdy z nich stanowił pewną wariację, ale przy tym ostatnim zdecydowanie najdalej odeszliśmy od tematu i niestety klimatu.

Tytułowy dom Usherów, to nie upiorny walący się w gruzy pałac (domu to my tu szczególnie nie zobaczymy) tylko rodzinna firma, korporacja, zaś poprzez ród rozumiemy tu bandę ślubnych i nieślubnych dzieci Rodericka, które płodził bez namysłu i umiaru, oraz jego siostrę dla kontrastu całkowicie powściągliwą w rozrodzie. Rzeczone dzieci wszelkiej barwy i orientacji stają się ofiarą diabelskiego paktu, czy też może raczej korporacyjnych gier jakie najstarsi z Usherów podejmowali by stać się obrzydliwie bogatymi i całkowicie bezkarnymi.

Większość z ośmiu odcinków stanowi odniesienie do konkretnego opowiadania Poego, ale są to nawiązania raczej luźne i symboliczne często oddane tylko w rekwizytach czy personaliach. Z pewnością dopatrzycie się nawiązania do “Maski Czerwonego Moru”, “Czarnego Kota”, czy “Zabójstwo przy Rue Morgue”, ale nie zabraknie tu nutki poezji (“Annabele Lee”), czy odniesień do motywu kruka.

Taki skondensowany Poe w wersji popcornowej, przełożony na współczesne realia i przynajmniej w moim odczuciu ograbiony z właściwej sobie mistyki i tajemnicy. Ogląda się raczej przyjemnie ten upadek amoralnego rodu, ale nie idzie za tym większa refleksja. Zabrakło mi tu tragizmu i obłędu, większej grozy, mniejszej groteski. Technicznie nie ma się do czego przyczepić jeśli macie w sobie akceptacje na plastikowej poetyki współczesnych produkcji. Ot można oglądać, choć wcześniejsze dokonania twórcy polecam zdecydowanie goręcej.

Moja ocena:

Straszność: 2

Fabuła:6

Klimat:6

Napięcie:5

Zabawa:7

Zaskoczenie:5

Walory techniczne:7

Aktorstwo: 7

Oryginalność:5

To coś:6

56/100

W skali brutalności: 3/10

Całkiem inne opętanie

Gdzie obejrzeć

Między Bożą Wolą a Sumieniem

Udawaj trupa

Gdzie obejrzeć

Kto kusi diabła

Memento mori

Zagłada firmy Usherów

Gdzie obejrzeć

Wspieram

Dla parafian

Gdzie obejrzeć

Gdzie obejrzeć

Gdzie obejrzeć

Footer

Biblia Horroru

Wspieram

Dla parafian