Found footage

Backrooms/ Backrooms – bez wyjścia (2026)

Clark, sfrustrowany architekt z problemem alkoholowym, prowadzi podupadający sklep meblowy. By poradzić sobie z gniewem niszczącym jego małżeństwo uczęszcza na terapię u Mary, gdzie zgłębia tajemnice swojej podświadomości. Pewnego dnia we wnętrzu swojego tymczasowego lokum, a zarazem miejscu prowadzenia interesu odkrywa tajemnicze, dotąd ukryte przestrzenie.

Jak głosi obiegowa informacja „Backrooms” wyrosło… z jednego zdjęcia od niechcenia wrzuconego w czeluście internetu. Zdjęcie niby zwyczajne, przedstawiające jakieś wypłowiałe wnętrze żółtawego pomieszczenia, a jednak na tyle sugestywne i przemawiające do widza, że dało początek nie tylko serii podobnych fotografii pojawiających się w sieci, a nawet całej serii creepypast budujących mitologię wokół owych backrooms. Reżyser pełnometrażowego „Backrooms” miał zaledwie 16 la gdy wrzucił na Youtube pierwszy film w konwencji found fotage stanowiący wideorelację z wizyty w takim pokoju i jego ukrytych przestrzeniach. I tak to się zaczęło.

Pełnometrażowy scenariusz na bazie internetowej mitologii backrooms tworzy opowieść o ludziach zabłąkanych we własnym wnętrzu. Puntem wyjścia dla owej wyprawy jest sesja terapeutyczna, więc mamy do czynienia z bardzo czytelną metaforą, wręcz łopatologicznym drogowskazem: nie patrz dokoła, nie tam wypatruj zagrożenia – spójrz wgłąb siebie, wszystkie najstraszniejsze diabły już tam są.

Co ciekawe dzięki operatorskim zabiegom, wszystko, co widzimy przed wejściem do ukrytego zaplecza sklepu meblowego wydaje się przygaszone i płaskie – sfilmowane obiektywem wąskokątnym. Natomiast gdy tylko wraz bohaterami trafiamy do 'sedna’ opowieści, czyli sklepowego zaplecza – zaplecza podświadomości protagonistów – perspektywa się rozszerza, widzimy niekończącą się głębie sfilmowaną szerokokątnym obiektywem. Wszystko to, w połączeniu z oświetleniem, bo i ono jest tu nie bez znaczenia tworzy zupełnie nowy świat – znajomy i odległy jednocześnie. Tu rozpoczyna się spacer po nowych, a jednak utartych ścieżkach, znajome widoki z zupełnie innej perspektywy, bardziej opresyjne, wręcz zagrażające.

Siła oddziaływania tej wizji jest o tyle wymowna i skuteczna o ile w tej grozowej przecież narracji otworzymy się na sugestie właściwe weird fiction, ale nie takiego spod szyldu Lovecrafta, a bardziej Danielewskiego. Skojarzenia z „Domem z liści” dla każdego kto miał okazję czytać o „Relacji Navidsona” będą przychodzić same, zwłaszcza, że film utrzymany jest w retro klimacie lat ’90. Straszenie pustka okazuje się bardzo skuteczne.

Moja ocena:

Straszność: 2

Fabuła:7

Klimat:9

Napięcie: 6

Zabawa:7

Zaskoczenie:6

Walory techniczne:8

Aktorstwo:7

Oryginalność: 7

To coś:7

66/100

W skali brutalności: 1/10

Undertone (2025)

Eva, wraz ze swoim przyjacielem Justinem prowadzi podcast o zjawiskach paranormalnych. Gdy po całym dniu opieki nad chorą matką zasiada do nagrania, Justin podsuwa jej taśmę, która wg. niego jest zapisem opętania, młodej dziewczyny Jessy. Z Jessą faktycznie jest coś nie tak, a nagrania, których autorem jest najpewniej jej chłopak rejestrują jak dziewczyna nie tylko mówi dziwne rzeczy przez sen, ale też śpiewa. Wybór repertuaru nie jest przypadkowy, a Eva i jej przyjaciel dostrzegają w tych piosenkach ukryty przekaz.

O „Undertone” mówi się, że jest to horror, który steruje wyobraźnią widza za pomocą dźwięku. Rzeczy straszne nie tyle rozgrywają się poza kadrem, co nie dzieją się wcale, są echem, szumem, melodią, głosem, czymś pozbawionym materii, przez co zdolnym wnikać głębiej i eksplorować nasze lęki o wiele skutecznie niż groza przyjmująca konkretny kształt i tożsamość.

I można się z tym zgodzić przynajmniej z kilku powodów, nie znaczy to jednak, że taka formuła zadziała na wszystkich i wszystkich zachwyci. Zachwyciła jednak studio A24, które podjęło się dystrybucji by obok swoich flagowych projektów jak „Hereditary”, czy „Lighthouse” pokazać twórczość Iana Tuason’a szerokiej publiczności.

To co buduje ten film, to bardzo kameralna atmosfera: dziewczyna i jej mikrofon. Początkowo cały projekt startował jako słuchowisko i choć scenariusz liczył aż 250 stron to w największej części ta objętość wynikła z ilości kwestii mówionych. Wydaje mi się, że twórca do kwestii wizualnych podszedł na zasadzie im mniej tym lepiej, skupcie się na dźwięku, dlatego nie zobaczymy tu zbyt wiele i część widzów może na to urągać.

Brakuje tu też wyraźnej pointy, jakiegoś określonego kierunku, w którym zmierzają wydarzenia, dość, że wszytko skupia się na motywie found footage, ale z nagraniami dźwięku zamiast obrazu. Daje to trochę taki vibe „Domu z liści” Danielewskiego, bo bieżące wydarzenia nie odgrywają tu tak dużej roli, jak analizowanie tego, co już się wydarzyło i pozostawiło ten dźwiękowy ślad.

W filmie pojawia się motyw, który w horrorach występuje nie od dziś, ale raczej jako element dodatkowy, ledwie rekwizyt, tu jest swego rodzaju klamrą i nośnikiem znaczeń, a mam tu na myśli … dziecięce piosenki, kołysanki. Zarówno piosenka o Londyńskim moście, jak i „Baa, baa Black Sheap” , ale też inne funkcjonują tu jako najważniejszy budulec grozy. To w piosenkach ukrywa się groźba, prawdziwa natura zła. W pewnym momencie pada nawet stwierdzenie, że piosenki śpiewane dzieciom są niczym innym jak ostrzeżeniem przed potwornym światem dorosłych, a okolicznościom powstania większości z nich towarzyszyło jakieś krwawe wydarzenie.

Twórca bawi się dźwiękiem więc byłoby za prosto gdyby piosenki były tylko piosenkami, dźwięki tylko dźwiękami, a nagrani tylko nagraniami. Poddane stosownym zabiegom, np. puszczane od tyłu całkowicie zmieniają sens, nastrój, wydźwięk, zawierają ukryte wiadomości, a nasza bohaterka stopniowo je odkrywa. Nawet ponowny odsłuch może przynieść zupełnie inne, niewesołe wnioski, każdorazowo strasząc coraz mocniej. Śledząc pozostałe wydarzenia, te rozgrywające się z dala od mikrofonu widzimy jak to wszystko, co usłyszała wpływa na Evę, zmienia jej sposób odbierania otoczenia, a wreszcie zmienia ją. Reasumując, to całkiem ciekawy projekt, który zdecydowanie ma szansę spodobać się fanom form minimalnych.

Moja ocena:

Straszność: 1

Fabuła: 7

Klimat:8

Napięcie:6

Zaskoczenie:6

Zabawa:7

Walory techniczne: 8

Aktorstwo:7

Oryginalność:7

To coś:7

64/100

W skali brutalności: 1/10