Top

Biblia Horroru

Na początku był lęk...

Stephen King

Naprzód marsz

The Long Walk/ Wielki marsz (2025)

Dystopijna przyszłość w Stanach. Jak co roku o tej porze rozpoczyna się Wielki Marsz. Pięćdziesięciu młodych mężczyzn stanie do walki o nagrodę pieniężną i spełnienie jednego życzenia. Jednym z nich jest Rey Garraty, który podejmuje decyzję o udziale w marszu w poszukiwaniu zemsty na przywódcy, wielkim organizatorze, Majorze. Zasady tego pojedynku są bezlitosne, każde odstępstwo od reguł zostaje ukarane. Pozostaje jedno, iść jak najwytrwalej, nie zatrzymywać się i przetrwać jak najdłużej.

Pierwsze przymiarki do ekranizacji powieści Stephena Kinga (wydanej pod pseudonimem Richard Bachman) rozpoczęły się wkrótce po jej ukazaniu się, czyli jeszcze w latach ’80. Padały nawet konkretne nazwiska osób mających zasiąść na fotelu reżysera, temat jednak zniknął – jest przecież tyle książek Stefana do nakręcenia, być może łatwiejszych i przystępniejszych w przełożeniu na język filmu. A może czekano, aż kapitalizm stanie się jeszcze bardziej żarłoczny, morderczy i bezwzględny by warstwa dramatyczna filmu nie pozostawiła żadnych wątpliwości czego metaforą jest?

W każdym razie przyszedł czas na „Wielki marsz”, niezwykłe kino drogi, dystopijny horror i coming of age’owy dramat o utracie niewinności. Nie unikniemy tu porównań z „Igrzyskami śmierci”, ale w moim przypadku nie będą zbyt rozległe – fanką nie jestem, pamiętam fabułę jak przez mgłę – ale myślę, że „Wielki marsz” ma przynajmniej odrobinę podobną wymowę: dystopijna rzeczywistość, młodzi ludzie w morderczej walce z systemem. Dodatkowo za ekranizację obydwu powieści odpowiada ten sam reżyser. Przypadek? Nie sądzę 😉

Główną cechą chyba wszystkich Kingowskich opowieści jest gawędziarstwo, czasami może to drażnić – jak w przypadku opowieści o defekacjach babci Abigail w „Bastionie” – ale może też być siłą nośną całej fabuły jak w „Ciało”.

„Wielki marsz” to jeden wielki dialog, kolejne osoby dramatu toczą ze sobą rozmowy podczas morderczej wędrówki. Na pierwszy plan wysuwa się kilka postaci w tym czarnoskóry Peter, który okazuje się nieocenionym wsparciem dla głównego bohatera. Jest też kandydat na antagonistę, nieostrzyżony Gary, który jest wyjątkowo dokuczliwym gnojkiem. Zawiązują się małe koalicje, które jakby nie patrzeć i tak są skazane na rozpad – wygrać może tylko jedna osoba – ale w kupie raźniej.

Między rozmowami o życiu toczy się twarda gra, a trup ściele się gęsto. Jest to ukazane tak bezpardonowo, z wręcz absurdalnym kontekstem sytuacyjnym, że może mocno nadszarpnąć nerwy wrażliwców. Całość opowieści stanowi dość banalny wykład o moralności i jej braku, o tym jak można walczyć z zepsuciem. Nie porwało mnie to, mówię szczerze, choć Kinga szanuję, to wolę chyba inne jego historie i inne ich adaptacje.

Moja ocena:

Straszność: 1

Fabuła:7

Klimat:6

Napięcie: 6

Zabawa:6

Zaskoczenie:5

Walory techniczne:8

Aktorstwo:7

Oryginalność: 6

To coś:6

58/100

W skali brutalności: 2/10

Gdzie obejrzeć

Zasilane przez JustWatch

Widżet zawiera linki afiliacyjne.

Holly wraca

Holly – Stephen King

Holly Gibney po śmierci swojego mentora, Billa Hodgesa, prowadzi agencję detektywistyczną Uczciwi Znalazcy wraz z Peterem. W Stanach właśnie szaleje epidemia Covid 19, matka Holly staje się jedną ze śmiertelnych ofiar wirusa a i Peter zaczyna chorować i trafia do szpitala. Śmierć matki przynosi nieoczekiwany zwrot w życiu kobiety, bo okazuje się, że Charlotte Gibney w swojej nadopiekuńczości posunęła się znacznie dalej niż Holly mogła ją podejrzewać. Mimo tych niewątpliwie trudnych doświadczeń i niesprzyjających okoliczności Holly nie zawiesza działalności Uczciwych Znalazców i przyjmuje kolejne zlecenie. Sprawa dotyczy zaginięcia młodej pracownicy biblioteki uniwersyteckiej. Holly rozpoczyna śledztwo i szybko dochodzi do wniosku, że przypadek Penny Dahl nie jest odosobniony i w okolicy w przeciągu ostatnich kilku lat zaginęło więcej osób. Holly musi znaleźć klucz łączący tych ludzi by odkryć makabryczną prawdę o losie zaginionych.

Premiera nowej powieści Stephena Kinga zawsze budzi sporo dyskusji wśród czytelników. Czy będzie to powrót, na który wszyscy czekaliśmy? Czy dostaniemy powieść jak z lat świetności autora? Czy jest jeszcze na co czekać? „Holly” ma stanowić odpowiedź na potrzeby rynku, drogę do zadowolenia czytelników, którzy polubili bohaterkę serii zapoczątkowanej „Panem Mercedesem” i czekają na jej dalsze losy. Ostatnio mieliśmy okazję spotkać ją w jednym z opowiadań w zbiorze „Jest krew”, a tym razem King poświęca jej jeszcze więcej uwagi serwując pełnowymiarową powieść, w której naszą przewodniczką jest właśnie ekscentryczna Holly Gibney.

Sama polubiłam postać Holly, choć raczej nie należę do grupy fanów, którzy lobbowali jej powrót, ot, przeczytałam z ciekawością, ale bez wypieków na twarzy. King przydziela swojej bohaterce do prawdy frapującą sprawę: młoda kobieta znika bez wieści i wszystkie znaki na niebie i ziemi wskazują, że jej zaginięcie to ledwie szczyt góry lodowej, a pod powierzchnią skrywa się więcej… trupów.

Sposób prowadzenia fabuły umożliwia nam poznanie tożsamości antybohaterów nim dojdzie do bezpośredniej konfrontacji pomiędzy nimi, a naszą Holly. Znamy ich sylwetki, ich modus operandi toteż główne napięcie ogniskuje się nie wokół wykrycia sprawcy, co wokół niecierpliwego oczekiwania aż Holly wejdzie w posiadanie wiedzy, którą my czytelnicy zostaliśmy już litościwie obdarzeni. Przypadek antybohaterów jest… ciekawy, z pewnością wzbudzi emocje i zdecydowanie nie będą one ciepłe. Co jest moim prywatnym wrażeniem, odebrałam ich sylwetki jako pretekst do wymierzenia siarczystego policzka amerykańskim konserwatystom. Ogólnie King bardzo w tej powieści politykuje, moralizuje, momentami puszczają mu hamulce jakby przestał rozgraniczać co jest częścią kreacji, a co jego osobistym poglądem. Bardzo drażniły mnie te tweety wrzucane w fabułę – określam to tweetami, bo taką miały formę owe wstawki – nie uzasadnione niczym w kreacji świata przedstawionego. Autor  w posłowiu trochę tłumaczy się z tego, że Covid poniekąd zdominował fabułę – cóż takie czasy – ale tu znowu do głosu doszło moralizatorstwo. O ile obsesję Holly na temat obostrzeń i przestrzegania rygoru sanitarnego można uzasadnić jej osobistą sytuacją – śmierć matki – czy jej cechami osobniczymi, które już wcześniej poznaliśmy- lękliwość, hipochondria, to czemu ach czemu to samo dolega wszystkim występującym tu postaciom? Zbiorowa covidowa psychoza, która każe rozpoczynać każdą rozmowę od wymiany informacji na temat tego kto czym się szczepił i ile razy? Ach, tak, są wyjątki i tu ,Mili Państwo, zero zaskoczenia, wszyscy bohaterzy, którzy okazują mniejsze zainteresowanie strawom wirusa to czarne charaktery. Za chwilę kogoś zabiją, albo już zabili

. Nie lubię takiego czarno białego sposobu przedstawiania rzeczywistości i  – o losie –  nie lubię, jak autor na siłę pcha mi pod nos swoje poglądy polityczne i nie ma znaczenia, że się z nim zgadzam. Jak się nie zgadzam irytuje mnie to wcale nie w większym stopniu. Dla fabuły jestem na tak, dla tweetowania – nie.

Moja ocena: 6/10

Współpraca wydawnictwo Prószyński i s-ka

Z kogo wyszedł wilk?

Rok Wilkołaka – Stephen King

I znowu mamy Kinga. Tym razem sięgnęłam po jedną z jego krótszych książek, którą spokojnie można by zakwalifikować jako obszerniejsze opowiadanie.

„Rok wilkołaka” składa się z dwunastu niewielkich objętościowo rozdziałów, z czego każdy opowiada o wydarzeniach do jakich doszło w czasie każdego z dwunastu miesięcy roku. Skupiamy się w nich w zasadzie na jednej tylko nocy, nocy na którą przypada pełnia księżyca.

To właśnie wtedy jeden z mieszkańców małego miasteczka Tarker Mills zmienia się w krwiożerczą bestię znaną nam jedynie z legend. King celowo na te noce obrał ważne z kalendarzowego punktu widzenia daty, jak walentynki czy 4 lipca. To właśnie w czasie tych wieczorów jeden z mieszkańców miasteczka Tarker Mills żegna się z życiem w wyniku ataku wilkołaka.

King pokrótce przedstawia sylwetkę danej postaci po czym uśmierca ją dając obraz działalności wilkołaka. Nie wiemy kim on jest, choć pierwsza wskazówka pojawia się w okolicy maja. Dopiero u schyłku roku potwór zostaje zdemaskowany. King podkreśla, że potworem jest ktoś, kogo nikt by nie podejrzewał i daje mu to pretekst do poruszenia kwestii dwoistości ludzkiej natury.

Nie od dziś wiemy, że cykl księżyca wpływa na fizjologie i psychikę ludzi. Ja na ten przykład nie mogę spać w czasie pełni. Jak widać, mogło być gorzej, bo mogłabym zmienić się w cuchnącego wilkołaka;)

Szczęśliwie autor nie bawi się w dociekania na temat przyczyn zjawiska wilkołactwa, wilkołak po prostu jest, jeden z mieszkańców staje się nim i nie towarzyszyło temu wydarzeniu ukąszenie przez innego wilkołaka, czy klątwa rzucona przez cygankę.

Wilkołaki nie są moimi ulubionymi postaciami z krainy strachu, ale książkę Kinga przeczytałam z przyjemnością, być może ze względu na prostotę z jaką podszedł do tematu.

Powieść została wydana w 1983, więc należy do grona starszych 'Kingów’ po które ostatnimi czasy często sięgam, co żeby przypomnieć sobie podstawówkowo- gimnazjalne fascynacje.

Książeczkę oczywiście polecam jeśli macie chęć na szybką piłkę, przeczytanie jej nie zajmie Wam dużo czasu. Na podstawie tej historii, w dwa lata od wydania powieści powstał film „Srebrna kula” i jeśli pamięć mnie nie myli nie miałam okazji go obejrzeć.

Moja ocena: 6+/10

Współpraca wydawnictwo Prószyński i s-ka

Uważaj czego sobie życzysz

Mr. Harrigan’s Phone/ Telefon Pana Harrigana (2022)

Emerytowany rekin biznesu milioner John Harrigan postawia jesień swojego życia spędzić w maleńkim Harlow w stanie Maine. Zamknięty w okazałej posiadłości dopuszcza do siebie tyko gosposie i … małego chłopca z sąsiedztwa, Craiga. Chłopiec po raz pierwszy pojawia się w domu milionera na jego wyraźne życzenie, po to by czytać mu na głos wskazane książki, głownie klasykę literatury jak Dickens, czy Wilde. Ich układ trwa lata, w każdy czwartek Craig czyta na głos Panu Harriganowi, a ten płaci mu za to drobne sumy pieniędzy każdego miesiąca. Nie jest to jednak układ tylko finansowy, między starszym mężczyzną a Craigiem tworzy się więź dlatego też chłopak chcąc wykonać względem pana Harrigana miły gest i daje mu prezent, tytułowy telefon. Nowinka techniczna którą początkowo gardzi starszy mężczyzna staje się wkrótce jego ulubioną zabawką, dlatego gdy Pan Harrigan w końcu umiera Craig wkłada mu do ubrania ulubiony gadżet tak by został z nim pochowany. Wkrótce po pogrzebie chłopiec otrzymuje pierwszy sms od zmarłego nadawcy.

Zbór „Jest krew” Stephena Kinga, jedna z nowszych publikacji autora zawiera w sobie cztery mini powieści. Dwie z nich, w tym tytułowa, nie przypadły mi do gustu, dwie spodobały się bardzo. Jedną z tych, z którymi sympatyzowałam był właśnie „Telefon Pana Harrigana”. Ekranizacja minipowieści powstała na zlecenie platformy Netflix a za jej reżyserię i scenariusz odpowiada John Lee Hancock, twórca filmów popularnych, ale w znaczącej większości dalekich od estetyki kina grozy. Może i dobrze się złożyło, bo historia Pana Harrigana i jego telefonu też typowym horrorem nie jest. Oparta jest na wspomnieniach z dzieciństwa i wczesnej młodości Craiga dla którego zmarły przyjaciel staje się kimś w rodzaju wróżki chrzestnej.

Głównym tematem opowieści jest sama relacja pomiędzy chłopcem z starcem, dwoma mentalnie przeciwległymi biegunami, dwoma odległymi generacjami, które zdaje się dzielić wszystko. W filmie niestety nie jest to tak wyczuwalne, ale pomiędzy bohaterami aż kipi od sprzecznych emocji. Craig z jednej strony boi się dość nieprzystępnego starca, z drugiej jest zafascynowany jego mądrością i życiowym doświadczeniem. Pan Harrigan z jednej strony tworzy między nimi dystans a z drugiej widać jak bliski z roku na rok staje się dla niego chłopak z sąsiedztwa.

Bardzo ucieszyłam się widząc w roli Pana Harrigana Donalda Sutherlanda, będącego dla mnie kwintesencją owych sprzeczności. Partneruje mu widocznie onieśmielony młodziutki Jaeden Martel, którego mogliście poznać w innej filmowej adaptacji prozy Kinga – readaptacji powieści „To”.  Scenariusz odbiega od pierwowzoru na poziomie chronologii zdarzeń, pewne elementy zostały też dodane, inne ujęte. Nie wpływa to jakość znacząco na odbiór, kwestią bardziej znaczącą jest to, że ta historia średnio nadaje się na ekran. To bowiem nie tyle jest to opowieść o pewnych zdarzeniach co o towarzyszących im uczuciach, które w przełożeniu na język filmu nie mogą wybrzmieć wystarczająco silnie. Fani horroru w rozumieniu produkcji relacjonującej serię przerażających zdarzeń będą z pewnością rozczarowani.Technicznie i warsztatowo nie ma się do czego przyczepić. Podobał mi się sposób w jaki twórca w symbolicznie oddawał  charakter postaci. Wiele scen kręcono tak by Pan Harrigan niczym król patrzył na swojego małego przyjaciela z góry, z wysokości wielkiego fotela. Fotel ten ustawiony był tyłem do pięknej, wypielęgnowanej oranżerii pełnej żywiołowej zieleni. Mając coś takiego w domu zdecydowanie ustawiłabym fotel w stronę tego widoku, zaś Pan Harrigan zawsze zasiada tyłem, jakby odwracał się do tego piękna, od tej zieleni, od świata, od życia.

Dla mnie to bardzo wartościowa historia, ale zdecydowanie bardziej lubię ją na papierze niż na ekranie. Obejrzeć oczywiście można, ale sugerowałabym uprzednie zapoznane się z minipowieścią.

Moja ocena:

Straszność: 1

Fabuła:7

Klimat:7

Napięcie:6

Zabawa:6

Zaskoczenie:5

Walory techniczne:7

Aktorstwo:8

Oryginalność:6

To coś:6

60/100

W skali brutalności: 0/10

Gdzie obejrzeć

Zasilane przez JustWatch

Widżet zawiera linki afiliacyjne.

Idąc zieloną milą

Zielona Mila – Stephen King

W domu opieki jesień życia spędza emerytowany strażnik więzienny Paul Edgecombe. Jego czas wypełniają wspomnienia wyjątkowo długiego i niezwykłego życia. Swoją historię przelewa na papier przywołując wspomnienie roku 1932 kiedy to w więzieniu Cold Mountain na nadzorowanym przez Paula bloku pojawił się więzień nazwiskiem Coffey. Podobnie jak wszyscy osadzeni na bloku oczekiwał on na wykonanie wyroku śmierci. Zanim to jednak nastąpi Paul pozna tajemnicę czarnoskórego wielkoluda skazanego na śmierć za morderstwo dwóch małych dziewczynek.

Często wracam do „Zielonej mili”  (albo na Zieloną milę). Jest to powieść, która stanowi koronny dowód na to, że autorzy literackiego horroru potrafią grać na innych emocjach niż strach. Jeśli miałabym zaklasyfikować „Zieloną milę” gatunkowo poszła bym w kierunku dramatu z elementami realizmu magicznego – to chyba mój ulubiony gatunek wyłączając grozę. „Zielona mila” jest pisana smutkiem. Smutkiem człowieka, który dostrzegł, że świat jest jest pełen okrucieństwa i niesprawiedliwości. Rasowe i klasowe podziały, które postawiły Coffeya na przegranej pozycji, wymiar sprawiedliwości, który jest tyle omylny co bezwzględny, układy, które pozwalają ludzkim bestiom na pławienie się w cudzym cierpieniu i samotność, ogrom samotności jednostki, która posiada coś więcej niż chcieli by pozostali. „I tak każdego dnia, na całym świecie”.

Nie mam żadnych podstaw by komukolwiek odradzić lekturę tejże powieści Kinga, może tylko małe ostrzeżenie: najprawdopodobniej tej smutek spadnie na Was, zakorzeni się gdzieś w środku i będzie dusił.

Moja ocena: 10/10

Dziękuję wydawnictwu Albatros

Zapytaj Stephena

Jak pisać. Pamiętnik Rzemieślnika – Stephen King

Pisanie jest jedną z form dzielenia się ze światem swoimi myślami. Wskazana szczególnie dla introwertyków, którzy nie są wstanie ogłosić face to face co sądzą na dany temat. Ma walory terapeutyczne, bo daje możliwość wyrzucenia z siebie nadbagażu emocji. Zaś tworzenie fikcji literackiej to budowanie nowej rzeczywistości, upust dla kreatywności i zaspokojenie potrzeby stworzenia czegoś. Pisać każdy może, (trochę lepiej, lub trochę gorzej). W myśl zasady „gdy nie potrafisz to się nie pchaj na afisz” wielu aspirujących autorów ukrywa swoje dzieła przed światem. Czasami słusznie, czasami nie.

Stephen King nigdy nie należał do grupy ukrywających się bo już w wieku lat nastu nie tylko spisał pierwsze historie- nieświadomie plagiatując Poego, ale i stworzył własne mikro wydawnictwo i zajął się dystrybucją. Ktoś by pomyślał, że osoba z takim samozaparcie jest skazana na sukces, ale wiele wody upłynęło w zatoce Main zanim Stephen stał się pisarzem przez duże P. O tym jak zaczynał, czego nauczyły go lata uprawiania literackiego rzemiosła pisze w swojej książce „Jak pisać”.

Pierwsza połowa książki to w gruncie rzeczy biografia, ale nie dajcie się zwieść na manowce gawędziarstwu Stephena. W każdej z przytoczonych historii przemyca on bowiem wskazówki. Jego zamiarem mogło być też wzbudzenie w czytającym ducha wspólnoty – tak, ja też miałem różnorakie przejścia na drodze do sukcesu. Jakikolwiek był jego zamiar, grunt, że z tej partii książki można sporo wywnioskować. Chociażby to, że każda mała klęska czegoś nas uczy. Moja refleksja jest taka, że Stephen gorąco wierzył, że zostanie pisarzem. Wierzył tak mocno, że świat literacki nie miał inne wyjścia jak tylko uwierzyć w to samo.

Druga partia książki to już stricte poradnik z masą drobnych, ale wyjątkowo celnych obserwacji. Dlaczego tryb bierny zabija dynamikę historii? Jak budować dialogi i dlaczego Lovecraft tego nie potrafił? Czym jest pisarska uczciwość i czym opowiedzenie różni się od pokazania? Co zrobić gdy historia zaczyna nam się wymykać i co zrobić gdy już skończymy pisać? Ta część jest zdecydowanie bardziej merytoryczna wprost, bardziej skupia się na warsztatowych konkretach i muszę Wam powiedzieć, że czytając wykład Stephena potakiwałam mu gorąco – masz chłopie racje. Ano, ma dlatego jest Stephenem Kingiem, którego książki czytają miliony. Myślę, że warto zerknąć co ma w temacie do powiedzenia;) Książka niestety baaardzo króciutka.

Moja ocena: 7/10

Dziękuję wydawnictwu Prószyński i s-ka