horror psychologiczny

Drabina Jakubowa/ Jacob’s ladder (1990)

Jacob Singer to weteran wojny w Wietnamie. Człowiek inteligentny i wrażliwy nękany przez koszmary, w których na powrót znajduje się na froncie. Mieszka z gorącą kochanką, Jezabel, lecz często wspomina byłą żonę Sarę i nieżyjącego synka.

Demony przeszłości stopniowo wdzierają się do jego życia aż Jacob nabiera przekonania, że albo to diabeł się nim interesuje, albo w wojsku poddano go jakiemuś eksperymentowi, którego skutki odczuwa właśnie teraz. Gdy okazuje się, że jego problemy dzielą również koledzy z jednostki, mężczyzna jest już pewny, że aby przetrwać musi poznać prawdę o tym, co stało się na froncie.

Adrien Lyne, reżyser z małym aczkolwiek treściwym dorobkiem, nakręcił tylko jeden horror, właśnie „Drabinę Jakubowa”. Zamiast krwawej rozrywki zapewnił fanom kina grozy niebezpieczną przejażdżkę w głąb czyśćca, czy też piekła, zależy jak ktoś interpretuje fabułę. Używając do tego biblijnych symboli i tajemnic rządu USA, który do dziś posądzany jest o eksperymenty na swoich wojakach.

Czym jest tytułowa Drabina Jakubowa? Wg. starego testamentu drabina, po której wędrowały do nieba dusze przyśniła się  królowi Jakubowi. Drabina miała znajdować się w mieście Betel zniszczonym później przez rozwiązłą czczącą diabła królową Jezabel.

Przez cały film widź, a bynajmniej tak było w moim przypadku, zastanawia się co w tym wszystkim jest prawdą. Czy wizje Jacoba, w których demony bez oczu próbują go zabić, albo spółkują z jego ukochaną, Jezabel są rzeczywiste, czy to tylko efekt uboczny działania jakiegoś amerykańskiego draga?

Mimo iż obiektywnie i realnie patrząc wersja z demonami jest na starcie przegrana, to Lyneowi udało się stworzyć tak schizoidalny, paranoiczny klimat, że nawet działalność sił piekielnych jest tu jak najbardziej na miejscu. Sceny typowe dla horroru, w których Jackob śni na jawie, prawie umiera w gorączce, czy też trafia na zapuszczone piętro szpitala psychiatrycznego są zrobione tak rewelacyjnie, że trudno uwierzyć, że są dziełem człowieka, który nigdy wcześniej nie miał do czynienia z filmami grozy.

Jednym z producentów filmu jest Mario Kassar, który wspólnie z Lynem zmajstrował moją ukochaną „Lolitę”, a także kilka lat przed nakręceniem „Drabiny…” przyłożył rękę do rewelacyjnego „Harrego Angela„.

Za scenariusz do filmu odpowiadał Bruce Rubin doceniony Oscarem dopiero przy następnym filmowym scenariuszu – a szkoda, bo moim zdaniem jakaś chociaż malutka nagroda należała by się twórcom tego obrazu.

Patrząc na wątki jakie możemy zobaczyć w „Drabinie…” można rzec, że wyprzedził on swoje czasy. Intryga wokół postaci Jacoba i finalne rozwiązanie zagadki jest współcześnie chwytem bardzo popularnym i wałkowanym już do znudzenia, jednak w roku ’90 był chyba pierwszym tego rodzaju fabularnym rozwiązaniem.

Wątek biblijny, który przybliżyłam na początku jest moim skromnym zdaniem wskazówką do interpretacji „Drabiny…”.

SPOILER: Jakob zmarł w czasie wojny zaciukany przez własnego, naćpanego kolegę. Jego zbolała duszyczka nie może jednak zaznać spokoju, bo jak powiedział jego kręgarz/duchowy przewodnik: „Jedyna część ciebie jaka plonie w piekle ta ta która nie che rozstać się z życiem (..) Jeśli boisz się śmierci i trzymasz się życia widzisz jak diabły ci je wydzierają, ale jeśli się z tym pogodzisz demony okazują się być aniołami (…)”. W chwili, w której Jacob (ponownie) umiera przez gorączkę jest spokojny i pogodzony z losem. Przenosi się myślami do żony Sary, która symbolizuje tu anielskość w przeciwieństwie do Jezabel, która podobnie jak jej biblijna imienniczka nie pozwala duszy zmarłego dostać się do nieba – niszcząc miasto gdzie znajdowała się drabina Jakubowa.

Finał tej historii jest taki, że Jacob pogodzony z tym co się stało umiera spokojnie, a demony znikają. Amen.

Oczywiście to moja prawdopodobnie głupa interpretacja więc raczej nie należy jej traktować jako pewnik:) KONIEC SPOILERA.

Wszystkich tych, którzy jeszcze nie znają „Drabiny Jakubowa” zachęcam do seansu z nią, to jeden z moich ulubionych filmów.Powinna spodobać się każdemu kto gustuje w horrorach psychologicznych.

Moja ocena:

Straszność:8

Fabuła:9

Klimat:10

Walory techniczne:9

Aktorstwo:9

Zaskoczenie:8

Zabawa:8

Oryginalność:9

To coś:10

Napięcie:7

87/100

W skali brutalności:2/10