Top

Biblia Horroru

Na początku był lęk...

body horror

To nie moja noga

Over kneet/ Amputacja (2024)

Amir, jest młodym mężczyzną, okazem zdrowia i fizycznej sprawności. Mieszka w ładnym domu z kochającą dziewczyną i właśnie zaczyna nową pracę. Żadna z tych rzeczy go nie cieszy. W tajemnicy przed Kim przeszukuje sieć w poszukiwaniu osób podobnych do niego: pragnących trwałego i nieodwracalnego kalectwa. Tak poznaje Rikke, młodą kobietę, która od zawsze marzy o byciu niewidomą. Ta znajomość otwiera przed nim możliwość zrealizowania tego, czego pragnie: amputacji

Norweski reżyser Viljar Bøe, twórca dość specyficznego „Dobrego pieska” po raz kolejny bierze na warsztat temat zaburzeń tożsamości tym razem sięgając po zaburzenie integralności ciała (BIID), w którym chory pragnie pozbyć się jakieś części ciała (najczęściej są to kończyny), ponieważ postrzega ją jako obcą. Nie jest to częste zaburzenie a jego przyczyny nie są jasno określone. Mówi się o czynnikach neurologicznych, psychologicznych, środowiskowych i tak naprawdę nie wiadomo co jest czynnikiem decydującym.

Oględnie mówiąc w tym zaburzeniu chodzi oto, że mentalny obraz naszego ciała, nie zgadza się z tym faktycznym. W przypadku Amira, facet identyfikuje się jako osoba bez jednej nogi, a potrzeba integracji tego wyobrażonego obrazu z faktycznym jest tak duża, że wręcz marzy on o amputacji. To jak silnie ta wizja opanowuje jego umysł widzimy w przebitkach pokazujących najpierw czerniejący palec u stopy, później cała stopę, aż w końcu nogę aż do wysokości kolana. I t właśnie te fragmenty są pierwszymi wskazówkami, że możemy zacząć podejrzewać twórcę o romans z body horrorem.

Znajomość Amira z Rikke otwiera w jego wyobraźni furtkę, bo oto spotyka osobę, która nie tylko go rozumie, ale też wspiera w jego dążeniach. Jej intencje nie są do końca zrozumiałe, bo z jednej strony podsuwa Amirowi całe know how jak pozbyć się nogi, a z drugiej nie koniecznie pali się do tego by zrealizować własną potrzebę kalectwa i zostać oślepioną. Z tego co mówi nasza Makówka (serio, chyba za dużo tik toka, bo Rikke totalnie przypomina mi jedną laskę z YT) podoba jej się cała otoczka ślepoty – używanie białej laski, nawigowanie dotykiem etc – więc w jej przypadku podłoże może być nieco inne niż w przypadku Amira, bardziej środowiskowe, ale nie chcę tego diagnostycznie przeszarżować. Dość powiedzieć, że laska jest ultra osaczająca i wkrótce nasz bohater nabawi się przez nią bólu głowy.

Film bardziej smutny niż straszny, nie licząc tego romansu z body horrorem gatunkowo bliżej mu do psychologicznego dramatu, czy w ostateczności thrillera. Ukazuje grozę samotności, frustracji i wstydu jaki towarzyszy choremu, a skala desperacji ma w sobie coś nieuchronnego. Każdy dzień jest tylko odliczaniem. Poza tym jest bardzo dobrze zagrany i pomysłowy, więc jak najbardziej mogę polecić.

Moja ocena:

Straszność: 1

Fabuła: 7

Klimat:7

Napięcie: 7

Zaskoczenie:6

Walory techniczne:7

Aktorstwo: 7

Zabawa:7

Oryginalność:7

To coś:7

63/100

W skali brutalności: 1/10

Na zawsze razem

Together (2025)

Mille i Tim przeprowadzają się z metropolii na przedmieścia małego miasta. Cichy dom na końcu ulicy ma być dla nich nowym początkiem, może krokiem naprzód? W trakcie małego spaceru po okolicy dochodzi do wypadku w wyniku którego obydwoje spędzają noc w czymś w rodzaju zapadliska, czy podziemnej jaskini. Nazajutrz, gdy już udaje im się wydostać z tej opresji Tim wydaje się nieswój, co więcej jego stan zdaje się pogarszać za każdym razem gdy ma oddalić się od ukochanej.

Michael Shanks ostrzega, uciekajcie z nieszczęśliwych związków zanim ugrzęźniecie w nich na zawsze. Swojego przesłania nie głosi w sposób podniosły, ani nie obiera go w zdobne szaty. Używa języka body horroru przybierając nieco kpiarską minę. Metafora jaka kryje się za nadnaturalnym zjawiskiem, które tu będziemy obserwować jest aż nazbyt czytelna by ktoś mógł pomyśleć, że serio mamy się tu przestraszyć śmierdzącej sadzawki.

Groza kryje się w nieco absurdalnej sytuacji, w której dwójka ludzi zostaje se sobą sklejona. Sklejona w dosłownym tego słowa rozumieniu, nie że mają wspólne konto na fb, i a ich pasją jest wspólne spędzanie czasu. Biorąc pod uwagę to jak zostali przedstawieni bohaterzy i ich relacja – słabo to wygląda krótko mówiąc – do bycia sklejonymi w metaforycznym znaczeniu jest im daleko. Ona chyba chciałaby jakiejś jasnej deklaracji ze strony Tima, zaś on woli poczekać… na co? Bo ja wiem, może aż jego kariera muzyka wybuchnie?

Ciekawostką jest, że aktorzy wcielający się w naszą parę faktycznie parą są i może dlatego tak dobrze im idzie odgrywanie wszystkich niuansów.

Nie układa im się to ewidentne, więc nagłe parcie mężczyzny by być jak najbliżej ukochanej, ta początkowo bierze za dobrą monetę. Finał jest dość dramatyczny, a po drodze poobcujemy trochę z walorami body horroru – z umiarem, ale jednak. Nie mamy tu typowych strasznych scen – no może poza prologiem – ale tu nie chodzi tyle o strach wywołany konkretnymi ujęciami, co sytuacją i jej kontekstem. To trochę Kingowski styl budowania grozy, gdy w horrorze z mackami wcale nie chodzi o macki tylko o ludzi i ich reakcje na nie. Czy to się sprzeda, nie wiem, jak dla mnie ciekawy projekt.

Moja ocena:

Straszność:1

Fabuła:7

Klimat:7

Napięcie: 6

Zaskoczenie:5

Zabawa:7

Walory techniczne:7

Aktorstwo:7

Oryginalność: 7

To coś:7

61/100

W skali brutalności: 1/10

Gdzie obejrzeć

Zasilane przez JustWatch

Widżet zawiera linki afiliacyjne.

Dzikie zwierzę

Animale/ Zwierzę (2024)

Nejma, młoda kobieta, pracuje na farmie we  francuskiej prowincji Camargue opiekując się bykami i trenując do course camarguaise. Jest to dość popularny na południu Francji sport błędnie kojarzony z hiszpańską corridą.  Nejma trzyma się z lokalnymi farmerami i ich pracownikami walcząc o równe traktowanie. Chcąc dołączyć do ekipy zawodników raseteurs musi udowodnić, że jest równie silna, sprytna i odważna. Wkrótce temat course camarguaise schodzi na dalszy plan, bo w prowincji zaczyna dochodzić do brutalnych ataków na ludzi, a jako podejrzany zostaje wytypowany jeden z byków.

„Zwierzę” Emmy Benstan to kolejny kobiecy horror gatunkowo oscylujący wokół body horroru. Podobnie jak w przypadku „Substancji” środek ciężkości przesunięty jest na pierwiastek kobiecy i to on wytycza tor opowieści. Nejma jest młoda i zdeterminowana by zaznaczyć swoje miejsce w typowo męskim świecie. Chce ścierać się z innymi raseteurs na arenie, ale jest też wrażliwa i opiekuńcza wobec zwierząt. Jej pozycja jest raczej niepewna, ale Nejma nic sobie nie robi z kąśliwych uwag i wierzy w siebie.

Jej debiut w roli raseteurs kończy się fiaskiem, ona sama bierze udział w zakrapianej plenerowej imprezie z chłopakami z farmy, a wkrótce w Camargue zaczynają ginąć ludzie. Nejma fizycznie czuje się coraz dziwniej, a na swoim ciele dostrzega niepokojące zmiany. Mało tego jedno  ze zwierząt którymi się opiekuje zostaje wytypowane na sprawcę ataków na ludzi i tego wszystkiego jest dla Nejmy zwyczajnie za dużo.

Wcielającej się w jej rolę Oulayi Amamrze doskonale udaje się oddać dwoistość natury bohaterki, a później jej kryzys i rozpacz. Reżyserka i scenarzystka w jednej osobie nie przeszarżowała wątku małej społeczności której żyje dziewczyna, czasami do  tego dochodzi gdy w grę wchodzą wątki feministyczne. Tu nic nie odbywa się na siłę.

Motyw tajemniczych śmierci jest przedstawiony w taki sposób, że nie jest wcale oczywiste co tu się wydarzyło i dlaczego. Finalny plot twist przywodzi na myśl dobrze skonstruowany thriller, nie uderza w ton łzawego dramatu, to byłaby to droga najprostsza dla takiego fabularnego rozwiązania. Zamiast tego serwuje nam bardzo sugestywne sceny z pogranicza snu szaleńca, a to wszystko w body horrorowym sosie. Dla mnie ten finał był epicki i wstrząsający. Bardzo szanuję takie nieszablonowe rozwiązania wizualne, mam wówczas wrażenie, że wszystko ze sobą koresponduje i dana scena przekazuje więcej niż tona dialogów, monologów w najbardziej moralizatorskim pompatycznym stylu. Mnie pozamiatało i liczę, że Was również.

Moja ocena:

Straszność: 2

Fabuła: 8

Klimat:8

Napięcie:7

Zaskoczenie:8

Zabawa:7

Walory techniczne: 7

Aktorstwo:8

Oryginalność: 7

To coś: 8

70/100

W skali brutalności: 2/10

Współpraca:

Gdzie obejrzeć

Zasilane przez JustWatch

Widżet zawiera linki afiliacyjne.

Będziesz piękną królewną

Den stygge stesøsteren/ Brzydka siostra (2025)

Starzejąca się wdowa, Rebeka celem odbudowania swojego majątku poślubia norweskiego posiadacza ziemskiego, Otto. Mężczyzna mieszka w okazałym pałacu wraz z dorastającą córką Agnes i to właśnie tam ze Szwecji przeprowadza się Rebeka. Kobieta nie jest sama, ma dwie córki, młodszą Almę i starszą Elwirę, które również zamieszkają w posiadłości Ottona. Małżeństwo nie dotrwa jednak nawet do nocy poślubnej, bo podczas kolacji sędziwy Otto zalewa się krwią i umiera na oczach zrozpaczonej córki, zszokowanych pasierbic i żony. Po jego śmierci okazuje się, że jego faktyczny stan posiadania jest zdecydowanie mniejszy od deklarowanego, więc Rebeka musi oszczędzać na wszystkim – włącznie z pochówkiem męża – przynajmniej do chwili, gdy uda jej się wydać starszą córkę za mąż. Wydać, nie byle jak, bo za samego księcia będącego obietnicą społecznego awansu i nieskończonych bogactw. Problem w tym, że Elwira nie ma w sobie nic czym mogłaby uwieść księcia. Raczej niska, krępa i pozbawiona wdzięku będzie musiała poświęcić naprawdę wiele, by udowodnić, że oto ona jest Kopciuszkiem przemienionym w królewnę.

Mój stosunek do retellingów ukształtowały raczej kiepskie dotychczasowe doświadczenia z takim przedsięwzięciami. Jednak „Brzydka siostra” przykuła moją uwagę ze względu na obietnicę zmiany perspektywy i choć nie obiecywałam sobie wiele to byłam dość zaciekawiona tym pomysłem.

Debiutująca scenarzystka i reżyserka Emilie Blichfeldt stawia na opowieść z perspektywy drugoplanowej postaci baśni – przyrodniej siostry Kopciuszka. Literacki „Kopciuszek” wg. Braci Grimm to festiwal makabry, co postanawia wykorzystać Blichfeldt i zaserwować nam najprawdziwszy body horror w baśniowo – turpistycznej oprawie.

Fabuła filmu koncentruje się wokół Elwiry – starszej z przyrodnich sióstr, która zostaje oddelegowana przez matkę do spełnienia roli dojnej krowy, czy też kozy. Elwirze nawet nie przychodzi do głowy buntować się przeciw temu przeznaczeniu. Gorąco wierzy, że oto właśnie jej pisany jest książę Julian. Całymi dniami wzdycha do jego infantylnej, seksistowskiej poezji i jest gotowa doprawdy na wszystko by zdobyć jego serce.

Nasz Kopciuszek, czyli śliczna Agnes która trochę rozpacza za ojcem, a trochę puszcza się ze stajennym – za co zostaje ukarana sprowadzeniem do roli posługaczki – odgrywa tu rolę dość marginalną, podobnie jak było to w przypadku jej sióstr w oryginalnym tekście. Alma, młodsza od Elwiry przygląda się wszystkiemu zza kulis, jakby oglądała wizję własnej rychłej przyszłości. I choć wygląda na zrezygnowana i obojętną to próbuje interweniować gdy Elwira, za namową swojej 'dobrej wróżki’ połyka jaja tasiemca. A połyka je by schudnąć – taki osiemnastowieczny ozempic, tylko w wersji organicznej.

Elwira targana jest całą masą namiętności. Widzimy rozbudzającą się seksualność i jednocześnie lęk przed jej barbarzyńską formą, jaką miał okazję zaprezentować jej książkę podczas przypadkowego spotkania. Widzimy palącą zazdrość o urodę Agnes, która zdaje się, że za moment wypali ją do zgliszczy i oczywiście obsesję na punkcie komercjalizacji swojej (przyszłej) urody.

Sceny zabiegów chirurgicznych serwowanych przez obwoźnego medyka dr Esthetiqe przeprowadzanego na Elwirze na zlecenie matki to jedne z najbardziej brutalnych i dosadnych fragmentów obrazu. Elwira jest wręcz masakrowana na żywca do tego stopnia, że w momencie, gdy na jej już odchudzonej talii wiązany jest gorset, naciągany do tego stopnia, że zdajemy się słyszeć trzask pękających żeber Elwira tylko wzdycha z ulgą, bo najgorsze ma już przecież za sobą. Teraz tylko wystarczy się nie zrzygać podczas wielkiego balu – co okazuje się sporym wyzwaniem – i serce oraz przyrodzenie księcia jest jej. Gdzieś tam w podziemiach pałacu gnije Otto, bo pochówek zdaje się być zbytecznym wydatkiem.

To niezwykle opresyjna wizja, która wręcz wewnętrznie zgniata. Wszyscy znamy finał tej historii, więc tym bardziej bolesna jest świadomość, że to wszystko przecież na nic i po nic. Szczęśliwe zakończenie należy do Kopciuszka, ale czy faktycznie jest szczęśliwe? Czy ten butny i arogancki szczeniak w koronie da jej coś poza ładnymi kieckami i zdobnymi powozami? Jest tu nad czym pomyśleć, jest na co popatrzeć. Wizualnie film jest absolutnym majstersztykiem. Turpistyczny realizm balansujący na granicy gore w gotyckim półmroku. Rewizja balu u Bridgertonów przy nutach harf i syntezatora, skąpany we wszystkich cielesnych wydzielinach, zdeformowany dłutem, okaleczony siekierą, ale nadal zachowujący gładką linię dzięki toksycznym tasiemkom gorsetu. Przecudne dziwowisko.

Moja ocena:

Straszność: 2

Fabuła:8

Klimat:9

Napięcie:7

Zaskoczenie:6

Zabawa:9

Walory techniczne:10

Aktorstwo:9

Oryginalność: 8

To coś:9

77/100

W skali brutalności: 2/10

Gdzie obejrzeć

Zasilane przez JustWatch

Widżet zawiera linki afiliacyjne.

Co się zdarzyło Elisabeth Sparkle?

The Substance/ Substancja (2024)

Gwiazda Elisabeth Sparkle blednie. Kobieta przekracza pięćdziesiątkę i mimo doskonałej formy nie jest już chodliwym produktem dla telewizji śniadaniowej. Jej poranne pasmo z fitnessem ma zniknąć zastąpione przez coś nowego i świeżego. W następstwie drobnego wypadku, do którego dochodzi na ulicy Los Angeles Elisabeth spotyka młodego lekarza, który daje jej tajemniczy pendrive – obietnicę nowego, lepszego życia. Początkowo kobieta odrzuca ofertę, ale po namyśle wyświetla nagraną na nośniku reklamę i wykonuje telefon na wskazany numer. Już za chwilę będzie posiadaczką zestawu startowego Substancji. Po wstrzyknięciu aktywatora z jej ciała wyodrębniona zostaje jej nowa, lepsza wersja jej samej. Od tej pory tożsamość Elisabeth będzie podzielona na dwoje, na dwoje podzielony będzie jej czas i wszystkie szanse jakie przygotował los.

Od początku o „Substancji” francuskiej reżyserki Coralie Fargeat było bardzo głośno. Film miał swoją premierę na festiwalu w Cannes, gdzie zgarnął Złotą Palmę za scenariusz – Trudno wyobrazić sobie lepszy start. Twórczyni, której zawdzięczamy całkiem zgrabny horror w klimacie rape and revange: „Revange” ponownie stawia na kobiecą postać i t wokół niej koncentruje wszystkie filmowe wydarzenia.

Nie trudno pomyśleć, że podzieliła się tu swoimi własnymi obawami i wewnętrzną niezgodą na przemijanie wykorzystując motywy znane z nurtu hagsploitation. Jako pierwszy film tegoż nurtu wskazuje się klasyk „Co się zdarzyło Baby Jane„, ale motyw starej, morderczej wiedźmy mamy, nie szukając daleko, chociażby w „X” Ti Westa, czy przewrotnym „Rom for Rent”  z Lin Shaye. Jak w jednym z wywiadów 'zażartowała’ Meryl Streep: w momencie gdy przekroczyłam 40, dostałam trzy oferty ról starych wiedźm w jednym roku.

Zmarszczki źle wyglądają w świetle jupiterów o czym boleśnie przekonuje się bohaterka „Substancji”. Gnana desperacją sięga po produkt o którym wie tyle co nic. Albo wie tyle ile trzeba, że będzie piękna i młoda – będzie najlepszą wersją siebie. I tak z ciała wzgardzonej Królowej rodzi się Śnieżka. Rodzi się w bólu i ohydzie by zatryumfować swoim pięknem.

„Substancja” to body horror i już nie ma co do tego wątpliwości. Wszelkie cielesne anomalie, dysmorfie czynią z niego film transgresyjny, milowy krok w bardzo ugrzecznionym w obecnych czasach świecie grozy. Uwielbiam body horrory i jest to bodaj jedyny gatunek, który zawsze skutecznie wywołuje u mnie dreszcz.

„Substancja” epatuje tą estetyką kontrastując ją z teledyskowym soft porno. Demi Moore, niegdyś piękna i gładka, obecnie nienadgryziona zębem czasu (ale wciąż atrakcyjna!) brawurowo wchodzi w rolę zgasłej gwiazdy. Dramat tej postaci jest bardzo widoczny, jej samotność w sterylnych wnętrzach ozdobionych jej własną podobizną – wielkim wizerunkiem na wielkiej ścianie salonu – niczym portret Doriana Grey’a, ale na odwrót – to właśnie oblicze z portretu wszyscy mają podziwiać – prawdziwa Elisabeth to skulona staruszka na białych płytkach łazienki.

W momencie gdy Sparkle decyduje się na pierwszy zastrzyk substancji, a z komórek jej ciała wyodrębnia się ktoś na zasadzie podkręconego genetycznie klonu (w tej roli piękna i świeża Margaret Qualley), od tej pory będą żyć na zmianę. Podczas gdy jedna trwa w katatonicznym śnie na podłodze łazienki, druga korzysta z życia. Nie trudno zgadnąć, że w tym korzystaniu nowsza wersja Elisabeth – Sue będzie wiodła prym. To ona zajmie jej miejsce paśmie fitness, to ona będzie nową gwiazdą telewizji. Budząca powszechny zachwyt, diabelnie seksowna i pewna siebie – wszak nie jest podlotkiem – jest zahartowana hollywoodzką wygą, która w tym biznesie przeżyła trzydzieści lat – tylko nikt nie wie kim w rzeczywistości jest. A czy ona wie?

Główna zasada korzystania z substancji to zachowanie równowagi i wytrwanie w przekonaniu, że nie ma podziału na ja i ona – jesteś tylko Ty. I tu Mili Państwo, otwiera się przestrzeń na prawdziwy dramat, na krwawy horror, na festiwal przemocy, gore i psychodelii. W „Substancji” znajdziecie wszystko. To po prostu epicka walka: przeciwko sobie samemu o siebie. Czyżby film idealny? Na to wygląda, choć moim zdaniem finał został trochę przeciągnięty, ale może to kwestia mojego sensorycznego przeciążenia taką mocą wrażeń jakie zapewnia film. Bierzcie i oglądajcie go wszyscy.

Moja ocena:

Straszność: 3

Fabuła:8

Klimat:8

Napięcie:7

Zabawa:8

Zaskoczenie:6

Walory techniczne:8

Aktorstwo:8

Oryginalność:7

To coś:7

70/100

W skali brutalności: 3/10

Gdzie obejrzeć

Zasilane przez JustWatch

Widżet zawiera linki afiliacyjne.

Mały dodatek

Appendage/ Potwór we mnie (2023)

Hannah ambitna projektantka, zatrudniona w domu mody pod skrzydłami mobbingującego szefa przechodzi ogromny kryzys emocjonalny. Na domiar złego, odkrywa na swoim ciele znamię, znamię zmienia się w guz, a ten rośnie aż do momentu gdy wydostaje się z niego człekokształtna istota. Hannie udaje się namierzyć osobę, która wyjaśnia jej z czym ma do czynienia, w ten sposób kobieta dowiaduje się, że jej organizm wyhodował zroślaka, którego nie może zabić, zaś on sam karmi się jej negatywnymi emocjami.

„Potwór we mnie” produkcja inspirowana własnymi psychicznymi kryzysami reżyserki i scenarzystki Anny Zlokovic może Wam przywodzić na myśl stare body horrory, filmy w których największym wrogiem bohatera jest jego własne, zdradzieckie ciało, jego organizm, który z różnych powodów zwraca się przeciwko sobie. Na tym polu można zafundować widzowi do prawdy solidną porcję lęku, obrzydzenia, ale też pewnej refleksji nad zależnością człowieka od słabości jego ciała.

W tym jednak przypadku niegodny wytwór organizmu bohaterki szybko jej ciało opuszcza co w mojej ocenie nie było najbardziej trafnym rozwiązaniem. Hanna jest połączona ze swoim zroślakiem, nie może go zutylizować, ale przynajmniej jej ciało jest nadal jej własnością. Nie gnije, nie rozkłada się, nie psuje się jak to w moich ulubionych body horrorach bywało.  Zagrożenie jednak nadal istnieje, choć Hanna nie jest go do końca świadoma. Nie przypuszcza bowiem, że zroślak może mieć własne, autonomiczne dążenia.

Jak wspomniałam zroślak karmi się Hanną, jej negatywnymi emocjami, które sam stara się wywołać. Jest niczym toksyczny partner, który wmawia Ci, że upokarza Cię dla Twojego dobra, a nieustanna krytyka ma walor dydaktyczny. Zroślak konfrontuje Hannę z jej obawami, testuje jej zaufanie do własnych kompetencji, jest czymś więcej niż wewnętrznym krytykiem, ale pod tą kategorię można podciągnąć zakres jego zadań. Jaka to ulga, że Hannie udało się odnaleźć kobietę będącą w podobnym kłopocie. Ona jej pomoże. Na pewno.

„Potwór we mnie”, produkcja połowicznie udana, czepiąca z dobrego źródła body horroru, ale nie pełnymi garściami. Z całą pewnością, zarówno na poziomie pomysłu jak i wykonania – mam uwagi ad. aktorstwa czy użytych tu efektów – można było zrobić to lepiej. Jestem więc dla twórczyni takim niezadowolonym zroślakiem – marudzę i nosem kręcę.

Moja ocena:

Straszność: 1

Fabuła:6

Klimat:6

Napięcie: 5

Zaskoczenie:6

Zabawa: 6

Walory techniczne:5

Aktorstwo: 6

Oryginalność: 6

To coś:5

52/100

W skali brutalności: 2/10

Gdzie obejrzeć

Zasilane przez JustWatch

Widżet zawiera linki afiliacyjne.