Baza recenzji Syndykatu ZwB

Śledztwo i płeć. O bohaterkach powieści kryminalnych – Bernadetta Darska.

„Śledztwo i płeć” to opasłe tomisko składające się z analiz postaci kobiecych w literaturze kryminalnej. Ma ponad 600 stron i nie zabraknie tu większości czołowych autorów- w zasadzie głównie autorek – kryminałów, w których rolę głównego śledczego pełni kobieta. Darska portretuje bohaterki pod kątem wykonywanych przez nie zawodów i ich dokonań na polu dochodzeń.

Mamy tu więc pisarki jak Erica Flack, prawniczkę Thorę Gudmundsdottir, researcherkę Lisbeth Salander, dziennikarki, patolożki i w reszcie policjantki i profilerki.

W dokonywanych analizach autorka opiera się na spostrzeżeniach naukowych własnych oraz kolegów po fachu, jak Mariusz Czubaj, a także na wrażeniach czytelników wspomnianych kryminałów cytując recenzje.

Pojawiają się także fragmenty poszczególnych powieści, czy wypowiedzi autorów na ich temat. Pojawiają się także, niestety, spoilery fabularne. Mało tego, że Darska potrafiła z lekka wrzucić w analizę ważny element kryminalnej układanki na temat, którego należałoby milczeć, to była zdolna zdradzić tożsamość mordercy z danej powieści!

Doprowadziło to do tego, że czytając o kolejnej bohaterce, zaczęłam pomijać jej analizę, gdy postać wydała mi się interesująca i sama chciałam się z nią zapoznać na kartach konkretnej powieści. Dokładnie zagłębiałam się natomiast w portrety postaci, z którymi już miałam do czynienia i muszę przyznać, że autorka często zaskakiwała mnie trafnością pewnych wniosków.

Wyjątkowo interesująco pisała o bohaterce serii Milenium, ukazując Lisbeth jako kobietę tajemniczą, niezwykle odważną, ale także bardzo skrzywioną. Podobało mi się również to, że trochę dokopała Lackberg za uczynienie z bohaterki swojej szwedzkiej sagi kury domowej, która w przerwie między porodami urywa się z domu, żeby wykopać trupa. Fajnie, że tego trupa wykopuje, ale dla większości czytelników szukających w 'czarnej serii’ mroku zbrodni opasłe opisy przedślubnego odchudzania będą po prostu niewiarygodnie nudne.

Nie wiem, czy książka spodoba się każdemu, bo miałam wrażenie, że przyjmuje trochę role feministycznego manifestu który ma udowodnić, że kobieta też ma mózg i umie dodać dwa do dwóch. Oczywiście, że ma, nie trzeba tego powtarzać przez 600 stron 🙂

Osobiście spodziewałam się tu więcej psychologii, a mniej socjologii. Kobieta jest tu ukazana nie jako samodzielna jednostka żyjąca własnym życiem tylko jako wiecznie borykająca się z wymogami społecznymi cierpiętnica.

Moja ocena: 6+/10

Za książkę dziękuję wydawnictwu Oficynka:

Bestiariusz Słowiański – Paweł Zych, Witold Vargas

„Bestiariusz Słowiański” to pierwsza książka z serii Legendarz, która ukazała się nakładem wydawnictwa Bosz. Podobnie jak recenzowane już „Duchy polskich miast i zamków” jest wynikiem współpracy dwóch autorów.

Bestiariusz to leksykon wszelkich znanych, lecz często zapomnianych postaci z legend czasów przedchrześcijańskich. Jak już kiedyś wspomniałam nasza polska ziemia wydała obfite plony jeśli chodzi o wszelkie postaci nadprzyrodzone. Wszystkie, a jeśli nie wszystkie, to dużą ich część spotkamy na kartach Bestiariusza.

Jest to książka skierowana do laików, którzy chcieliby w przystępny sposób zapoznać się z wierzeniami naszych przodków. Wszystkie stworki uszeregowane są w kolejności alfabetycznej i opatrzone stosownymi ilustracjami.

Notki są krótkie, ale treściwe. Zawierają nie tylko gołe fakty na temat grasujących na słowiańszczyźnie istot, lecz  także odwołania do czasów współczesnych, w których też spotkać można ślady bytności poszczególnych bestii. Tak jak napisałam są przystępne w formie, czasem żartobliwe, czasem starają się wzbudzić strach.

Ciekawostek znajdziemy tu co niemiara. Słowiańska mitologia wydaje się bogatsza nawet od greckiej, bardziej popularnej.

Z książki dowiemy się co nasi przodkowie robili gdy w ich włościach zagościła bieda, bo bieda to nie tylko brak majątku, bieda to demon, którego można się pozbyć.

Jak rozpoznać czarownice, co szczególnie mnie rozbawiło, czarownica bowiem wyróżnia się tym, że pije alkohol jednym łykiem, czego nigdy nie czynią poczciwe niewiasty.

Skąd brały się zarazy, dlaczego nie wolno pracować w polu w samo południe, co dzieje się z nienarodzonymi dziećmi, jak uniknąć kaca, dlaczego niektóre noworodki beczą przez całe noce, a inne śpią spokojnie, co zrobić z krnąbrnym nastolatkiem i wiele wiele innych swoistych ludowych mądrości mających odzwierciedlenie w mitach.

Moja ocena:9/10

Na wietrze diabeł przyjechał – Katarzyna Mlek

Zbyszek to młody inżynier budownictwa, który karierę zawodową rozpoczyna od nadzoru budowy kościoła w małej beskidzkiej wiosce. Tam poznaje księdza Bubę, który jako pierwszy wtajemnicza go w niezwykłe i tajemnicze wydarzenia mające miejsce w Lalikach.

Nowa powieść Katarzyny Mlek osadzona jest w baśniowym świecie pełnym bohaterów góralskiego folkloru. Składa się sześciu opowieści, które można traktować zarówno jako osobne opowiadania, jak i kolejne rozdziały tej samej historii.

Pierwsza z nich zatytułowana „O księdzu co się wiatru nie kłaniał” to początek przygód Zbyszka w Laikach, jego pierwsze spotkanie z ekscentrycznym księdzem, oraz jego zagorzałym wrogiem – iście diabelskim wiatrem, który nawiedza wieś mieszając ludziom w głowach i czyniąc szkody materialne.

Nasz bohater na własnej skórze przekona się, że góralskie legendy o złym wpływie halnego nie są wyssane z palca. To właśnie w tym momencie zakochuje się w Beskidach i postanawia tam pozostać, by kontynuować dzieło księdza Buby.To najdłuższa z opowieści zawartych w książce.

Kolejne historie składają się z opowieści poszczególnych mieszkańców Lalików,  z czego każda jest dowodem na niezwykłości tego miejsca.

Druga historia, czy też drugi rozdział, traktuje o starym Pyszczu, niegdyś najsłynniejszym lokalnym myśliwym, dziś lekko zdemenciałym dziadku, który całymi dniami przesiaduje ze swoim wiernym psem na ławeczce i raczy rozmową każdego, kto się napatoczy. Bożydar Pyszcz opowiada Zbyszkowi o zdarzeniu ze swej młodości, kiedy to oko w oko spotkał legendarnego Króla Gór – białego jelenia z srebrną aureolą nad porożem. Każdy myśliwy ma szanse go spotkać, zaś spotkanie to będzie sprawdzianem dla jego myśliwskiego etosu.

Trzecia opowieść, mój absolutny faworyt w 'zbiorze’ nosi tytuł: „O człowieku, co konia pokochał”. Historie pokrewieństwa dusz zwierząt i ludzi zawsze wyciskają ze mnie łzy, toteż popłakałam sobie trochę nad historią Heńka i jego konia, Łobuza, który okazał się istotą nie zwyklejszą niż jednorożce, czy skrzydlate pegazy.

„O Janku co do drzew się przytulał” może kojarzyć się z romantyczną balladą. Rzecz jest o młodzieńcu, którego zgubiła chęć miłosnego spełnienia z leśną nimfą.

Dwie ostatnie opowieści to domknięcie historii Lalików i jej mieszkańców. Finału powieści zdradzać nie będę, dość powiedzieć, że jest optymistyczny.

„Na wietrze diabeł przyjechał” to powieść, której autorka czerpie z tego co najbliższe – nasz ludowy folklor. Bardzo mnie to cieszy i ogromnie się podoba:)

Jedyny minus jakiego dopatrzyłam się w powieści Katarzyny Mlek, to to, że jest taka króciutka. Oczywiście czekam na następne książki.

„Zapomnij patrząc na słońce” dosłownie miażdży swoją historią – tylko dla odważnych, natomiast „Na wietrze diabeł przyjechał” może spodobać się każdemu, kto gustuje w klimatycznych gawędach.

Podobnie jak w swojej poprzedniej powieści autorka posługuje się tu symboliką. Chociażby postać jelenia, której znaczenie mitologiczne sięga jeszcze czasów Sumerów, jako symbol naturalnej równowagi energetycznej i siły, która pozwala osiągnąć cel bez uciekania się do przemocy.

Podobnie jak starych klechdach każda z opowieści niesie za sobą morał i pokazuje bliskość niezwykłego świata, który przenika do tego, co uważamy za realne. Przypomina zapomniane legendy.

Ogromnie dziękuję Pani Katarzynie Mlek za „zaproszenie do skosztowania beskidzkich smaków”.

Dla zainteresowanych powiem, że Laliki istnieją naprawdę. Nie wiem, czy diabeł zajeżdża do ich mieszkańców na wietrze, ale mam straszną ochotę to sprawdzić.

Moja ocena: 9/10